Viêm mào tinh hoàn – những điều cần biết

Đã một ngày trôi qua và dù đã dùng rất nhiều biện pháp sơ cứu khác nhau như chườm nóng, chườm lạnh, xoa dầu gió… song hai “viên bi” của Hùng vẫn đau buốt, đặc biệt là những lúc đi “hái hoa”.

Vì nghĩ rằng đây là hậu quả của việc bắt “cậu nhỏ” làm việc quá sức, Hùng cương quyết không đi khám bệnh. Thế nhưng, càng cố chịu đựng, tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Lúc đầu những cơn đau chỉ tập trung ở một viên bi, giờ đã chia đều cho cả hai bên. Chẳng những thế cơ thể Hùng còn bắt đầu tỏa nhiệt, nóng đến mức thằng bạn cùng phòng không dám nằm gần nữa. Và tình trạng trở nên tồi tệ hơn khi đầu “cậu nhỏ” bắt đầu tiết ra một chất dịch màu trắng, mùi tanh nồng. Tìm đến bác sĩ khi đã quá mệt mỏi, Hùng nhận được kết quả: viêm mào tinh hoàn. Viêm mào tinh hoàn là gì mà lại có những biểu hiện đáng khiếp sợ như vậy?

Thế nào là viêm mào tinh hoàn?

Viêm mào tinh hoàn là bệnh xảy ra khá phổ biến ở Việt Nam cũng như trên thế giới và lứa tuổi chủ yếu là từ 19 đến 35. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến căn bệnh này như nhiễm khuẩn từ bàng quang hay từ ống dẫn tiểu, do va đập mạnh vào “vùng kín”…, thế nhưng đối với các XY – những người còn trẻ tuổi, nguyên nhân chủ yếu là do mắc phải các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Như trong trường hợp của Hùng, vì không sử dụng bao cao su khi quan hệ với gái mại dâm, anh chàng này đã bị nhiễm lậu cầu khuẩn – nguyên nhân chủ yếu gây nên viêm mào tinh hoàn.

Bị viêm mào tinh hoàn, nên tất nhiên dấu hiệu đầu tiên mà XY gặp phải là “bi” đau tức, sưng tấy (có thể một bên hoặc 2 bên), đôi khi lan xuống cả bìu. Những cơn đau này càng nhân lên gấp bội mỗi khi có nhu cầu giải quyết nỗi buồn hoặc khi giao hợp, khi xuất tinh, kéo theo hiện tượng lượng tinh dịch vừa giải phóng ra thường có màu đỏ do lẫn máu. Bên cạnh đó, nếu bệnh này là do lậu cầu khuẩn gây ra thì quy đầu sẽ bị chảy cả mủ nữa. Nhiều người do đau quá mà phát sốt phát rét lên nữa đấy.
Trong hầu hết tất cả những trường hợp, các biểu hiện này sẽ xuất hiện trong một đến hai ngày, sau đó càng trở nên nặng nề hơn nếu không được chữa trị kịp thời, đúng cách.

Những ai có nguy cơ viêm mào tinh hoàn

Tất nhiên, phàm đã là con người thì ai cũng có thể mắc phải căn bệnh dễ sợ này, thế nhưng, bạn sẽ có nguy cơ cao hơn khi “lâm trận” với nhiều người mà không sử dụng bao cao su, đặc biệt là “lâm trận” qua “cửa hậu”. Thêm vào đó, nếu bạn đã từng mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục thì rất có thể bạn sẽ phải đối mặt với viêm mào tinh hoàn vào một ngày xấu trời nào đó.

Ngoài ra, nếu bạn là người có tuyến tiền liệt lớn thì khả năng đối mặt với căn bệnh này cũng tương đối cao vì khi đó, hoạt động của bàng quang ít nhiều sẽ bị cản trở, khiến nó lúc nào cũng ở trong tình trạng còn nước tiểu nên rất dễ nhiễm trùng. Tương tự như vậy, những ai đã từng phẫu thuật ống dẫn nước tiểu thì cũng nên nêu cao tinh thần cảnh giác với viêm mào tinh hoàn

Biến chứng gì?

Bạn biết không, nếu cứ lì lợm chịu đựng những biểu hiện khó chịu kia với hi vọng một phép màu nhiệm nào đó sẽ xảy ra, bạn sẽ phải đối mặt với những biến chứng vô cùng nguy hiểm. Nào là tinh hoàn bị teo này, nào là áp xe bìu (do tế bào tinh hoàn bị mủ) này và nguy hiểm hơn là rất có thể sẽ bị viêm mào tinh hoàn mãn tính. Và như vậy thì ôi thôi, làm sao bạn có thể làm papa được?

Phòng ngừa thế nào đây?

Bệnh này tuy nguy hiểm và dễ xảy ra, thế nhưng cách phòng ngừa nó lại vô cùng đơn giản. Thế này nhé, đừng học theo cách đi “chân trần” như Hùng, bạn hãy chăm chỉ và đều đặn đeo bao cao su mỗi khi XXX, vì như thế bạn đã loại bỏ được phần lớn nguyên nhân khiến cơ thể lâm trọng bệnh rùi. Ngoài ra, nếu thấy long thể có bất kì biểu hiện bất an nào liên quan đến đường tiết niệu, hãy nhanh nhanh “khăn gói quả mướp” lên đường tìm gặp bác sĩ. Cuối cùng, khi đã bị “dính chưởng” viêm mào tinh hoàn, bạn cần điều trị bệnh theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và nên đi khám lại sau khi hết thuốc dù thấy rằng bệnh tình của mình dường như đã khỏi hẳn. Việc làm này sẽ khiến bạn tránh được nguy cơ bị viêm mào tinh hoàn mãn tính đấy.

Đôi lời mách nước

Bị viêm mào tinh hoàn đương nhiên là rất đau rùi, thế nhưng nếu bạn dùng nước lạnh chườm lên vùng bị đau trong khoảng 30 phút thì cảm giác khó chịu này sẽ giảm dần. Tuy nhiên bạn cũng không nên quá lạm dụng vì nếu chườm quá lâu, da bạn sẽ bị tổn thương. Ngoài ra, để “cậu nhỏ” thấy thoải mái hơn, bạn có thể không cần mặc quần chip trong thời gian này. Thay vào đó hãy mặc đồ lót thể thao rộng rãi, vừa mềm mại, vừa có tác dụng nâng đỡ “vùng kín”, khi nằm nghỉ ngơi, bạn nên gấp một chiếc khăn và đặt phía dưới vùng bị đau. Cách làm này sẽ khiến bạn thấy khá hơn nhiều.

(Theo sưu tầm)

Read more »

Bạn biết gì về viêm mào tinh hoàn?

Bệnh này chủ yếu xảy ra ở những người đàn ông từ 19 đến 35 tuổi. Những người bị viêm mào tinh hoàn sẽ thấy tinh hoàn bị sưng tấy và đau đớn.

Nguyên nhân chủ yếu gây viêm mào tinh hoàn là do bị nhiễm khuẩn từ bàng quang hay từ ống dẫn tiểu. Đối với những người đàn ông trên 40 và những người đồng tính thì nguyên nhân gây bệnh chủ yếu là do nhiễm trùng ống dẫn tiểu. Riêng với thanh niên thì nguyên nhân gây viêm mào tinh hoàn là do mắc phải những bệnh lây qua đường tình dục.

Khi bạn cảm thấy tinh hoàn bị đau hay sưng tấy, hãy đến gặp bác sĩ ngay vì tình trạng này cần phải được chữa trị kịp thời. Chỉ có bác sĩ mới có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng của bạn.

Những dấu hiệu và triệu chứng

Dưới đây là những dấu hiệu và triệu chứng thường gặp khi bị viêm mào tinh hoàn:

• Một hoặc cả 2 bên tinh hoàn bị sưng hay bị đau.

• Bìu bị đau.

• Cảm thấy đau buốt mỗi khi đi tiểu, giao hợp hay xuất tinh.

• Cơ thể bị sốt.

• “Cậu bé” bị chảy mủ.

• Trong tinh dịch có máu.

*Viêm mào tinh hoàn có thể là một bệnh cấp tính nhưng cũng có khả năng trở thành bệnh mãn tính.

• Bệnh cấp tính: Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thường xuất hiện trong 1 hoặc 2 ngày và có khuynh hướng ngày một trầm trọng hơn. Bệnh thường khỏi hẳn sau khi điều trị.

• Bệnh mãn tính: Những triệu chứng của bệnh xuất hiện thường xuyên và các biện pháp chữa trị chỉ có thể cải thiện tình trạng bệnh chứ không thể khỏi hẳn. Thường không thể xác định được nguyên nhân gây viêm mào tinh hoàn mãn tính, nhưng phần lớn là do khi bị viêm mào tinh hoàn cấp tính, người bệnh không chịu chữa trị kịp thời và đúng cách.

Nguyên nhân gây bệnh

Có rất nhiều loại vi khuẩn có thể gây viêm mào tinh hoàn như vi khuẩn gây bệnh lậu, bệnh chlamydia… Đối với những người trên 40 tuổi từng có tiền sử bệnh nhiễm trùng tuyến tiền liệt hay nhiễm trùng đường tiết niệu thì khả năng bị viêm mào tinh hoàn càng cao vì vi khuẩn dễ dàng di chuyển từ vùng bị nhiễm bệnh hoặc từ ống dẫn tinh đến mào tinh hoàn. Ngoài ra, còn có những nguyên nhân khác liên quan sự bất thường trong kết cấu của ống dẫn tiểu hay liên quan đến việc gắn ống thông đường tiết niệu.

Sau đây là những người có nguy cơ mắc bệnh viêm mào tinh hoàn cao:

• Người có quan hệ tình dục với nhiều người.

• Người có quan hệ với những người bị mắc các bệnh lây lan qua đường tình dục.

• Người quan hệ không sử dụng bao cao su.

• Người từng mắc các bệnh lây lan qua đường tình dục.

• Người có tuyến tiền liệt lớn gây trở ngại đến hoạt động của bàng quang, khiến bàng quang lúc nào cũng còn nước tiểu và dễ bị nhiễm trùng.

• Những người từng phẫu thuật ống dẫn nước tiểu.

Kiểm tra và chẩn đoán

Các bác sĩ sẽ thực hiện những kiểm tra cần thiết để xác định xem hạch bạch huyết ở bẹn và tinh hoàn có gì bất thường không vì cả 2 trường hợp này đều có thể gây đau. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng tiến hành kiểm tra trực tràng để phát hiện sự trương to của tuyến tiền liệt, đồng thời tiến hành kiểm tra nước tiểu và máu để phát hiện những triệu chứng bất thường khác.

• Kiểm tra các bệnh lây lan qua đường tình dục: Các bác sĩ sẽ dùng một miếng gạc nhỏ thấm mủ trong niệu đạo của bệnh nhân, sau đó tiến hành xét nghiệm xác định loại vi rút gây bệnh để có thể lựa chọn loại thuốc kháng sinh thích hợp nhất.

• Siêu âm: Các bác sĩ có thể dùng sóng siêu âm chụp lại những hình ảnh bên trong cơ thể bạn để loại trừ khả năng bị xoắn tinh hoàn hay tinh hoàn có khối u. Khi bị xoắn tinh hoàn, lượng máu xuống tinh hoàn sẽ bị hạn chế. Nếu máu ở tinh hoàn vẫn lưu thông bình thường thì rất có thể bạn bị viêm mào tinh hoàn.

• Chụp cắt lớp tinh hoàn: Phương pháp này cũng được dùng để loại trừ khả năng tinh hoàn bị xoắn.

Biến chứng

Viêm mào tinh hoàn có thể đưa đến những biến chứng sau:

• Tinh hoàn bị teo nhỏ.

• Áp xe bìu (tế bào mào tinh hoàn bị mủ)

• Có thể dẫn đến viêm mào tinh hoàn mãn tính.

• Làm giảm khả năng có con.

Phương pháp điều trị

Phương pháp chữa trị phổ biến nhất là sử dụng các loại thuốc kháng sinh như ceftriaxone (Ceftin), ciprofloxacin (Cipro), doxycycline (Doryx, Vibramycin), azithromycin (Zithromax), trimethoprim và sulfamethoxazole (Bactrim, Septra). Tuy nhiên, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và tình trạng cơ thể của bệnh nhân, các bác sĩ sẽ lựa chọn những loại thuốc phù hợp. Điều cần nhớ là bạn phải uống thuốc đúng giờ và đúng liều lượng mà bác sĩ đã cho và không được ngưng thuốc dù tình trạng bệnh của bạn đã tốt hơn. Sau khi dùng hết thuốc, bạn nên đến tái khám, kiểm tra xem bệnh tình của mình đã khỏi hẳn chưa để đề phòng biến chứng.

Cách phòng ngừa

Để phòng ngừa bệnh này, mọi người cần phải tập cho mình những thói quen tình dục an toàn như sử dụng bao cao su và chung thủy 1 vợ 1 chồng. Nếu bạn đang gặp vấn đề về đường tiết niệu thì các bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn những cách để tránh viêm mào tinh hoàn.

Các cách giảm đau tại nhà

Khi bị viêm mào tinh hoàn, bạn sẽ luôn cảm thấy lo lắng và đau đớn. Dưới đây là một vài gợi ý giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn:

• Nghỉ ngơi: Tùy theo tình trạng bệnh mà bạn nên nghỉ ngơi nhiều hay ít.

• Chườm lạnh vùng bìu: Dùng khăn mỏng bọc bên ngoài túi chườm lạnh trước khi đặt vào vùng bìu và chỉ chườm trong 30 phút. Nếu chườm quá lâu sẽ làm da của bạn bị tổn thương.

• Mặc đồ lót thể thao: Khi “cậu bé” bị đau thì việc bạn mặc quần lót dành cho những vận động viên thể thao sẽ tốt hơn là mặc những loại quần ống rộng.

• Nâng đỡ vùng kín: Khi nằm nghỉ ngơi, bạn nên gấp một chiếc khăn và đặt phía dưới vùng bị đau. Làm như vậy, bạn sẽ cảm thấy khá hơn.

(Theo sưu tầm)

Read more »

Viêm mào tinh hoàn mạn

Hiện nay em đang bị đau tinh hoàn bên trái và bên phải. Khi sờ vào tinh hoàn thấy có khối u cứng và to bằng đầu ngón tay. Hiện tượng này trước đây em đã bị nhưng 1 thời gian thì hết và vẫn còn khối u đó. Xin tư vấn thêm cho em về bệnh này. (Bạn đọc)

Trả lời:

Theo mô tả thì em bị viêm mào tinh hoàn mạn. Triệu chứng thường là đau âm ỉ và kéo dài ở phần trên của tinh hoàn. Mào tinh hoàn (nằm ngay phía trên tinh hoàn) nhạy đau, cứng và dày hơn nên sờ vào thấy đau và thấy có khối cứng cỡ đầu ngón tay ngay trên tinh hoàn.

Nguyên nhân viêm mào tinh mạn là do nhiễm trùng mạn của 3 loại nhiễm trùng (hoặc do viêm mào tinh hoàn cấp điều trị không đầy đủ):

• Bệnh lây truyền qua đường tình dục, thường gặp nhất là Chlamydia và lậu cầu.

• Nhiễm trùng niệu dục do vi trùng lây truyền từ đường tiết niệu qua.

• Lao tinh hoàn mào tinh.

Về điều trị, phải dùng kháng sinh kéo dài ít nhất 3 tuần lễ. Nếu là lao tinh hoàn mào tinh thì phải dùng thuốc kháng lao đủ 9 tháng. Có thể cần phẫu thuật cắt bỏ mào tinh trong một số trường hợp.

B.S CK1 Phạm Nam Việt
(PK nam khoa - BV ĐHYD TP.HCM)

Read more »

Viêm mào tinh hoàn

Khi bị viêm mào tinh hoàn bạn sẽ thấy xuất hiện những cơn đau ở một bên bìu lan theo dọc thừng tinh lên vùng hạ vị. Bìu sưng to, lớp da bìu đỏ rực chỉ trong vòng 3-4 giờ, sờ vào thấy rất đau. Mào tinh hoàn to và rắn nhưng vẫn phân biệt được với tinh hoàn. Ranh giới sẽ mất đi và chỉ còn lại một khối phồng to nóng ran và đau. Ngoài ra, toàn thân có biểu hiện sốt cao lên tới 39-40 độ C hoặc hơn, có khi có thể kèm theo rét run.

Nguyên nhân của bệnh viêm mào tinh có thể xảy ra sau chấn thương mào tinh hoàn, nước tiểu trào ngược đọng vào ống dẫn tinh. Ngoài ra, một nguyên nhân thường gặp là do bị nhiễm khuẩn khi “XXX” không an toàn như nhiễm khuẩn lậu, Chlamydia ..vv.. hoặc vi khuẩn đường ruột E.coli…

Viêm tinh hoàn

Các triệu chứng ban đầu của viêm tinh hoàn thường khá mờ nhạt vì vậy có thể nhiều bạn sẽ khó để nhận biết. Triệu chứng dễ nhận thấy nhất của viêm mào tinh hoàn là teenboys có cảm giác nặng nặng ở một bên “túi bi đôi” hoặc có trường hợp là cả hai bên.

Ngoài ra viêm tinh hoàn còn kèm theo các triệu chứng như: ngoài cảm giác sưng và đau ở tinh hoàn có thể kèm theo các việc tiết dịch ở “đèn dầu”. Cơ thể có cảm giác sốt nóng, mệt mỏi. Ngoài ra, bạn có thể bị đau đớn khi đi vệ sinh tiểu tiện. Đau khi xuất tinh hoặc thấy có máu lẫn trong tinh dịch cũng là một trong những triệu chứng của viêm tinh hoàn.

Nguyên nhân gây viêm tinh hoàn thường do nhiễm khuẩn hoặc do virus quai bị xâm nhập.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh

Hầu hết giãn tĩnh mạch thừng tinh không có triệu chứng rõ rệt. Giãn tĩnh mạch thừng tinh thường gây đau nhẹ hay cảm giác nặng ở vùng bìu. Cơn đau có thể nhiều hơn vào buổi chiều, buổi tối khi đứng lâu hoặc làm việc quá sức.

Nếu giãn tĩnh mạch thừng tinh lớn thì còn có thể kèm theo cảm giác sưng đau ở vùng bìu. Thông thuờng, giãn tĩnh mạch thừng tinh thường xuất hiện ở bên tinh hoàn trái. Tuy nhiên có nhiều trường hợp xuất hiện ở cả 2 bên tinh hoàn.

Cơ chế gây giãn tĩnh mạch tinh là do hệ thống van của tĩnh mạch tinh bị yếu hoặc không có van nên có hiện tượng trào ngược máu từ tĩnh mạch thận trái vào đám rối tĩnh mạch tinh.

Xoắn tinh hoàn

Khi bị xoắn tinh hoàn, teenboys sẽ có cảm giác rất đau đớn. Không chỉ đau ở tinh hoàn mà cơn đau nhiều khi lan đến cả vùng bụng. Khi kiểm tra tinh hoàn sẽ thấy tinh hoàn sưng to, đôi khi đi kèm với triệu chứng co rút. Cảm giác nôn mửa, sốt cao là một trong những triệu chứng điển hình của xoắn tinh hoàn.

Nguyên nhân gây ra xoắn tinh hoàn phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể như do sự chuyển đổi đột ngột nột tiết tố trong cơ thể khi bước vào lứa tuổi dậy thì hoặc do tinh hoàn quá di động.

Làm gì khi phát hiện ra bệnh???

Khi thấy cơ thể có những triệu chứng bất thường kể trên, teenboys cần phải nói ngay với người lớn để được đưa đi thăm khám kịp thời. Việc đi khám bệnh không thể chần chừ vì vậy nếu bố mẹ không hiểu teenboys cần phải giải thích cặn kẽ hoặc chủ động đi khám.

Tất cả những bệnh kể trên nếu không được chữa trị sẽ để lại những hậu quả đáng tiếc về sau, đặc biệt là vô sinh. Với bệnh xoắn tinh hoàn thì thời gian là một trong những yếu tố quyết định sự “sống còn” vì thời gian cấp cứu rất ngắn. Trong khoảng 6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện những triệu chứng thì khả năng “cứu” được tinh hoàn là 100%. Từ 6-12 giờ khả năng còn 50%. Trên 12h giờ thì khả năng còn lại rất thấp. Còn nếu trên 24 giờ thì “hi vọng” là 0%.

(Theo sưu tầm)

Read more »

Nỗi đau từ căn bệnh “khó nói”

Ung thư tinh hoàn là bệnh gây tử vong cao ở nam giới độ tuổi 20-35.

Bệnh tiến triển thầm lặng nên nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã di căn. Trong khi đó, nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng, khả năng khỏi bệnh là khá lớn.

17 tuổi đã bị ung thư tinh hoàn

Lần đầu tiên, BV Bạch Mai đã điều trị thành công cho một ca bệnh ung thư tinh hoàn biểu hiện tại trung thất. Bệnh nhân là N.V. H, 17 tuổi, ở Thái Bình. Qua một số xét nghiệm đánh giá tình trạng di căn, bệnh nhân được chẩn đoán tràn dịch màng phổi trái, ung thư tinh hoàn biểu hiện tại trung thất, phúc mạc.

Sau 4 đợt điều trị hoá chất tổn thương u vùng trung thất đã thu nhỏ nhiều. Bệnh nhân tiếp tục được điều trị xạ trị vào diện tổn thương u ban đầu, nhằm tiêu diệt hết các tế bào ung thư còn lại, đề phòng tái phát và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

Bệnh nhân N.V.T (Đông Anh, Hà Nội) 29 tuổi cũng là trường hợp phát hiện muộn với khả năng điều trị rất hạn chế. Hiện tượng sưng và đau tinh hoàn của T. đã được phát hiện cách đây vài tháng, nhưng vì ngại ngần nên không đi khám. Ban đầu, một bên tinh hoàn của T. sưng to, ấn vào thấy đau. Một thời gian sau, mức độ đau tăng lên, nhức nhối, có cảm giác như bên trong có mủ.

Nhiều người bảo có thể bị viêm tinh hoàn nên T. đã đi mua kháng sinh về uống. Được một thời gian, phía dưới một bên tinh hoàn xuất hiện khối u nhân cứng. Uống kháng sinh cũng không thấy thuyên giảm, anh T. đi tiểu lại thấy đau buốt. Đặc biệt, tinh trùng ra đầy máu tươi, cơ thể suy nhược. Đi khám tại phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Phụ sản T.Ư, anh T được các bác sĩ chẩn đoán là ung thư tinh hoàn.

Tự phát hiện sớm

Theo PGS. TS Mai Trọng Khoa, GĐ Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu Bạch Mai: Tỷ lệ ung thư tinh hoàn gặp với tỷ lệ thấp hơn so với các ung thư khác. Phát hiện để điều trị ung thư sớm là rất quan trọng, sẽ giúp cho bệnh nhân có cơ hội sống chất lượng. Tại các quốc gia phát triển, tỷ lệ phát hiện ung thư có xu hướng ngày càng tăng, nhưng tỷ lệ tử vong lại có xu hướng giảm xuống, bởi sàng lọc phát hiện ung thư sớm được làm tốt hơn.

Cũng theo PGS Mai Trọng Khoa, lúc đầu khối ung thư còn khu trú ở tuyến, hầu như chưa có biểu hiện. Về sau, tinh hoàn tăng dần thể tích và nổi cục. Mào tinh hoàn, màng tinh, thừng tinh đều bình thường trong suốt thời gian dài. Tuy nhiên, di căn lại có thể xảy ra sớm theo đường bạch mạch, xâm lấn các cụm hạch ở thắt lưng, động mạch chủ, rồi lên các hạch thượng đòn, vào phổi (nhiều nhất) và gan.

Các dấu hiệu mà người bệnh có thể phát hiện: Bìu to ra, vướng hoặc hơi nằng nặng. Sau đó, bìu biến dạng, tăng thêm thể tích, bên bệnh nặng hơn bên đối diện nhưng không đau, soi đèn pin thì thấy một khối đục. Nắn qua lớp da bình thường, sờ thấy tinh hoàn to và cứng, màng tinh hoàn vẫn nâng lên được, mào tinh tách biệt được rõ ràng nhưng đầu của nó hơi kẹp vào cực trên của khối u.

Thừng tinh 2 bên và tinh hoàn bên đối diện đều bình thường. Nếu thăm khám trực tràng sẽ thấy tuyến tiền liệt và túi tinh đều bình thường. Các triệu chứng khác là có cảm giác bìu nặng, hơi đau ở háng và tích dịch ở bìu. Phương pháp siêu âm giúp chẩn đoán chính xác 75% trường hợp ung thư tinh hoàn.

Tỷ lệ người mắc ung thư tinh hoàn chừng 2/1.000 hay 3/1.000, và thường ở độ tuổi từ 20 đến 35. 99% chỉ bị ung thư một bên tinh hoàn. Ung thư tinh hoàn nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh sẽ lan tỏa khắp cơ thể và làm chết người. Hiện tại các bệnh viện chuyên ngành, các phương pháp hiện đại có thể mang lại kết qủa điều trị tốt đối với ung thư tinh hoàn (95% sống sau 5 năm), kể cả một số trường hợp nặng.

Theo GĐ&XH

Read more »

Đàn ông cao lớn dễ bị ung thư tinh hoàn

Những người đàn ông cao lớn có nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn cao hơn những người khác. Đó là kết luận của các nhà khoa học Mỹ.

Theo đó, nam giới cao từ 1,75 m trở lên có nguy cơ mắc căn bệnh này cao hơn 13% so với những người có chiều cao khiêm tốn. Ở Anh, mỗi năm có khoảng 2.000 nam giới phát hiện mắc ung thư tinh hoàn và đây là căn bệnh có tuổi mắc khá trẻ so với những loại ung thư khác.

Tiến sĩ Michael Blaise Cook, đến từ Viện Ung thư quốc gia tại Maryland, Mỹ, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: “Nghiên cứu cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa chiều cao và bệnh ung thư tinh hoàn, tuy nhiên nguyên nhân thực sự ẩn sau sự liên hệ này vẫn chưa được sáng tỏ”.

Các nhà khoa học cho rằng, các yếu tố khác như tiền sử gia đình, thừa hưởng gene lỗi chiếm tới 20% nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, các yếu tố như lịch sử y học, tính chất sắc tộ, tuổi tác và bệnh tinh hoàn không tụt vào trong… cũng được nhắc đến.

Sara Hiom, giám đốc thông tin sức khỏe của hiệp hội nghiên cứu ung thư Anh, cho rằng: “Những người đàn ông cao lớn không nên quá lo lắng trước kết quả nghiên cứu này. Tuy nhiên, điều quan trọng là đàn ông nên chú ý tới sự thay đổi về kích cỡ và cân nặng của tinh hoàn và nên tới gặp bác sĩ khi có bất kỳ điều khác thường nào, đặc biệt là đối với những người trẻ bởi căn bệnh này thường xuất hiện ở nam giới dưới 35 tuổi”.

Ung thư tinh hoàn là một căn bệnh khá hiếm gặp, chỉ chiếm 1% trong số các căn bệnh ung thư ở nam giới. Và tỷ lệ thành công trong chữa trị căn bệnh này so với các bệnh khác là cao nhất, với 98% ca mắc bệnh có thể sống tiếp ít nhất 10 năm sau đó.

Phan Anh (theo Telegraph)

(theo datviet)

Read more »

Viêm tinh hoàn

Viêm tinh hòan là phản ứng viêm cấp tính của tinh hoàn do nhiễm trùng. Hầu hết các trường hợp có liên quan đến bệnh quai bị hoặc vi trùng.

Bệnh được Hippocrates mô tả lần đầu tiên từ thế kỉ 5, trước công nguyên. Viêm tinh hoàn - mào tinh thường do vi trùng. Bệnh quai bị thường chỉ gây biến chứng viêm một bên tinh hoàn.

Tần suất bệnh

Khoảng 20% trẻ trước tuổi dậy thì bị viêm tuyến mang tai, tiến triển viêm tinh hoàn. Hiện tượng này ít gặp ở người trưởng thành. Viêm tinh hoàn do vi trùng hiếm gặp hơn và xảy ra cùng lúc với viêm mào tinh.

Đa số các trường hợp viêm tinh hoàn do vi trùng có viêm mào tinh và thường gặp ở nam giới đang trong độ tuổi hoạt động tình dục hoặc người nam lớn tuổi bị bướu lành tuyến tiền liệt.

Diễn tiến bệnh

• Teo tinh hoàn 1 bên gặp ở 60% bệnh nhân có viêm tinh hoàn.
• Vô sinh hiếm khi do viêm tinh hoàn 1 bên.
• Có it bằng chứng cho thấy viêm tinh hoàn làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tinh hoàn.

Bệnh sử

• Triệu chứng thường gặp của viêm tinh hoàn đau là sưng và đau tinh hoàn. Triệu chứng thay đổi ở nhiều mức độ từ cảm giác khó chịu đến đau dữ dội ở tinh hoàn.
• Triệu chứng toàn thân như: mệt mỏi, khó chịu, đau cơ, sốt ớn lạnh, nôn ói, đau đầu
• Quai bị biến chứng viêm tinh hoàn xảy ra sau viêm tuyến mang tai từ 4-7 ngày.
• Một số bệnh nhân có tiền sử tình dục không an toàn..

Triệu chứng thự thể

• Khám bìu
  • Tinh hoàn lớn, hơi cứng, nhạy cảm giác đau
  • Da bìu đỏ, phù nề
  • Mào tinh to
• Khám trực tràng
  • Viêm tuyến tiền liệt có thể thấy khi có viêm tinh hoàn – mào tinh
• Triệu chứng khác
  • Viêm tuyến mang tai
  • Sốt

Nguyên nhân

• Quai bị thường chỉ gây viêm một bên tinh hoàn.
• Viêm tinh hoàn do vi rút còn có thể gặp ở coxsackievirus, varicella, and echovirus.
• Vài trường hợp bệnh nhân bị viêm tinh hoàn sau khi chủng ngừa quai bị, sởi và rubella (MMR).
• Viêm tinh hoàn do vi trùng: vi trùng từ ổ viêm ở mào tinh lan đến gây viêm tinh hoàn – mào tinh. Bệnh thường gặp ở người nam trong tuổi hoạt động tình dục hoặc người lớn tuổi có bướu lành tuyến tiền liệt. Vi trùng gây bệnh bao gồm: Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, , Staphylococcus và Streptococcus
• Bệnh nhân suy giảm miễn dịch có thể bị viêm tinh hoàn do các tác nhân sau: Mycobacterium avium, Cryptococcus neoformans,Toxoplasma gondii, Haemophilus parainfluenzae, và nấm Candida albicans.

Chẩn đoán phân biệt

Viêm mào tinh

Thoát vị bẹn

Xoắn thừng tinh

Những vấn đề cần xem xét

U tinh hoàn

Tràn dịch màng tinh hoàn phản ứng

Áp xe tinh hoàn

Xoắn mỏm phụ tinh hoàn.

Xét nghiệm

• Xét nghiệm không giúp nhiều trong chẩn đoán viêm tinh hoàn.
• Chẩn đoán viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị dựa trên bệnh sử và khám thực thể. Xét nghiệm kháng thể miễn dịch huỳnh quang dùng để xác định chẩn đoán.
• Khi có viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn thì phải làm xét nghiệm nước tiểu và cấy dịch niệu đạo.
• Nếu nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh lây qua đường tình dục nên tầm soát HIV.

Chẩn đoán hình ảnh

• Siêu âm Doppler màu để loại trừ xoắn thừng tinh

Điều trị

• Điều trị nâng đỡ
  • Nghĩ ngơi tại giường
  • Nâng bìu
  • Giảm đau bằng nước nóng hoặc đá lạnh
  • Thuốc giảm đau

• Kháng sinh nếu viêm tinh hoàn do vi trùng.

Phẫu thuật

• Nếu nghi ngờ xoắn tinh hoàn và bệnh nhân đến sớm, có chỉ định phẫu thuật thám sát.
• Viêm tinh hoàn có biến chứng tràn dịch phản ứng lượng nhiều hoặc áp xe cần phải dẫn lưu giải áp trong khoang màng tinh.

Điều trị bằng thuốc

Không có thuốc đặc trị viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị.

Viêm tinh hoàn do vi trùng phải dùng kháng sinh phù hợp, có phổ điều trị bao phủ các tác nhân gây bệnh.

Ở bệnh nhân trẻ dưới 35 tuổi, đang trong tuổi hoạt động tình dục, sử dụng kháng sinh phổ rộng bao phủ các tác nhân gây bệnh lây qua đường tình dục (đặc biệt với lậu và chlamidia): ceftriaxone và doxycycline hoặc azithromycin. Fluoroquinolones không còn được CDC của Mỹ khuyến cáo sử dụng điều trị vi trùng lậu vì tỉ lệ kháng thuốc cao.

Bệnh nhân từ 35 tuổi trở lên, nên dùng kháng sinh bao phủ cả vi trùng gram (-) như fluoroquinolone hoặc TMP-SMX.

Biến chứng

• Hơn 60% bệnh nhân có biểu hiện teo tinh hoàn
• Giảm sinh tinh gặp ở 7-13% bệnh nhân.
• Vô sinh hiếm gặp ở các bệnh nhân viêm tinh hoàn 1 bên.
• Một số trường hợp tràn dịch tinh mạc hoặc áp xe cần được dẫn lưu.

Tiên lượng

• Hầu hết bệnh nhân viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị tự khỏi sau 3-10 ngày.
• Nếu điều trị kháng sinh phù hợp, hầu hết các trường hợp viêm tinh hoàn do vi trùng khỏi bệnh không có biến chứng..

ThS. BS Nguyễn Tân Cương

Phân khoa Tiết niệu - Nam học
Bệnh viện Đại học Y Dược Tp. HCM

Read more »

Viêm mào tinh hoàn: Nguyên nhân và cách điều trị

Viêm mào tinh hoàn (MTH) là bệnh khá phổ biến ở nước ta và trên thế giới. Nếu điều trị không kịp thời, viêm MTH cấp tính sẽ biến thành viêm MTH mạn tính và có thể dẫn đến vô sinh ở nam giới. Tuy nhiên, khi đã có bệnh, nam giới không nên tự ti và giấu bệnh. Ở Mỹ hằng năm có tới 60.000 trường hợp mắc bệnh này, ở Pháp tỷ lệ này chiếm 20% tổng số người bệnh trong năm của khoa tiết niệu.

Tại Việt Nam chưa có thống kê đầy đủ về các trường hợp mắc bệnh, chủ yếu vì lý do người bệnh ngại tới khám bộ phận này. Hơn nữa MTH thường bé, nằm sát tinh hoàn nên ít được quan tâm và thầy thuốc cũng thường ít chú ý nên dễ bỏ sót.

Nguyên nhân gây viêm MTH

Bệnh có thể xảy ra sau một chấn thương MTH hoặc do nước tiểu trào ngược dòng vào ống dẫn tinh. Phần lớn các trường hợp bị bệnh do nhiễm khuẩn qua các đường:

Nhiễm khuẩn qua đường tình dục.

- Lậu cầu trùng (gonocoque), đây là trường hợp hay gặp nhất.

- Chlamydia trachomatis: từ cơ quan sinh dục nữ sang.

- Escherichia coli: hay xảy ra ở nam giới có quan hệ đồng tính, chủ yếu do quan hệ tình dục qua đường hậu môn.

Nhiễm khuẩn từ đường tiết niệu - sinh dục lan tới.

Thường gặp ở nam giới trên 35 tuổi và trẻ trai trước tuổi dậy thì. Vi khuẩn gây bệnh thường là: vi khuẩn đường ruột E.coli, Pseudomonas, N.Meningitis, Coccidioide imitis...

Các chủng khác ít gặp hơn là trực khuẩn lao, ký sinh trùng giun chỉ, sán lá...

Vi khuẩn từ ống dẫn tinh bị viêm sau phẫu thuật lan tới MTH.

Cũng có khi do các dị tật bẩm sinh, tiết niệu sinh dục bị viêm nhiễm lan tới.

Bệnh khởi phát do viêm tế bào ống dẫn tinh lan tới MTH. Tới giai đoạn toàn phát MTH sưng tấy từ cực dưới lên cực trên. Nếu cắt ngang MTH sẽ thấy nhiều ổ áp-xe nhỏ dẫn tới viêm mủ toàn bộ MTH. Tinh hoàn lúc này cũng sưng to và sung huyết. Nếu điều trị kịp thời thì bệnh sẽ khỏi nhưng các tổ chức viêm xơ có thể làm bít tắc ống dẫn tinh gây nên bệnh vô sinh ở nam giới.

Phát hiện bệnh bằng cách nào?

Thường bệnh nhân đã có viêm niệu đạo hoặc tuyến tiền liệt cũ, nay xuất hiện cơn đau ở một bên bìu lan theo dọc thừng tinh lên vùng hạ vị. Bìu sưng to, lớp da bìu đỏ rực chỉ trong vòng 3-4 giờ, sờ vào thấy rất đau. Mào tinh hoàn to và rắn nhưng vẫn phân biệt được với tinh hoàn. Ranh giới sẽ mất đi và chỉ còn lại một khối phồng to nóng ran và đau. Nắn thừng tinh thấy sưng lên và có thể xuất hiện tràn dịch màng tinh hoàn, nếu thăm trực tràng thấy tuyến tiền liệt bị đau. Toàn thân có biểu hiện sốt cao lên tới 39-40oC hoặc hơn, có khi kèm theo rét run.
Trong chẩn đoán các bác sĩ cần phân biệt xoắn tinh hoàn (xoắn thừng tinh) với chấn thương tinh hoàn, viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị. Bệnh nhân xoắn tinh hoàn thường là trẻ em, khi nâng bìu lên phía bụng thì đau tăng lên trong xoắn tinh hoàn còn nếu đau do viêm MTH thì thấy dịu đi. Điều cần chú ý là nếu xoắn tinh hoàn thì phải mổ cấp cứu tháo xoắn, còn viêm MTH thì điều trị bảo tồn. Bệnh nhân chấn thương tinh hoàn thường có tiền sử chấn thương và tiểu tiện bình thường. Còn bệnh nhân viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị thường có tiền sử viêm tuyến mang tai, người bệnh đi tiểu bình thường.

Điều trị viêm MTH cấp

Việc điều trị cho các bệnh nhân này phải khẩn trương kịp thời. Cần cho người bệnh nằm nghỉ ngơi, có gối kê dưới bìu cho êm, có băng treo cố định bìu để tránh di động mạnh. Bác sĩ cần cho xét nghiệm vi khuẩn và làm kháng sinh đồ để điều trị đúng hướng. Các thuốc thường dùng điều trị bệnh này là tetracyclin, doxycyclin, probenecid, kalecin, uống kéo dài trong 3 tuần. Có thể dùng kết hợp với các loại steroid để ngừa chít hẹp ống dẫn tinh và có thể phóng bế novacain 1% vùng thừng tinh để giảm đau.

Viêm MTH chuyển sang mạn tính khi nào?

Đó là hậu quả biến chứng của viêm MTH cấp. Các tổ chức của MTH bị xơ hóa làm chít hẹp từng đoạn hoặc toàn bộ ống dẫn tinh và MTH. Không sốt và không đau nên người bệnh có thể tự sờ nắn thấy MTH xơ cứng, rắn hơn bình thường; thừng tinh cũng xơ cứng từng đoạn hoặc toàn bộ.

Viêm MTH mạn tính dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh như lao MTH và u MTH.

Để điều trị bệnh hiệu quả, bệnh nhân nên đến khoa tiết niệu của bệnh viện để được chẩn đoán bệnh chính xác, làm đầy đủ các xét nghiệm cần thiết thì mới mang lại kết quả như ý.

Read more »

VIÊM MÀO TINH HOÀN

Viêm mào tinh hoàn, đông y gọi là Tử Ung. Theo Đông y, tinh hoàn được coi là Thận Tử, vì vậy viêm tinh hoàn được gọi là Tử Ung.

Sách ‘Ngoại Khoa Chứng Trị Toàn Sinh Tập’ viết: “Thận tử (tinh hoàn) phát đau, xệ xuống không thể nâng lên, bên ngoài thấy đỏ, gọi là Tử Ung”.

Được chia làm hai loại là Cấp tính và Mạn tính. Cả hai loại đều có đặc tính là tinh hoàn hoặc phó tinh hoàn sưng đau.

Cấp tính: tinh hoàn sưng to nóng đỏ đau kèm theo triệu chứng nóng lạnh toàn thân.

Loại mạn tính thường do cấp tính chuyển sang hoặc do Tiền liệt tuyến viêm mạn, Túi tinh viêm mạn, biểu hiện bằng tinh hoàn sưng cứng hơi đau hoặc hơi căng tức, đau ê ẩm.

Viêm mào tinh hoàn thường do nhiễm khuẩn từ bàng quang hay niệu quản lan xuống ống dẫn tinh gây viêm trên nửa bìu tinh hoàn. Viêm có thể lan tới tinh hoàn gây viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn (Epididymo - Orchitis).

Tử Ung cấp tính theo YHHĐ tương đương với chứng Viêm mào tinh hoàn cấp, hoặc Viêm mào tinh hoàn có mủ, Viêm mào tinh hoàn do quai bị. Tử ung mạn tính tương đương với Phó tinh hoàn viêm mạn, Phó tinh hoàn viêm dạng Lâm chứng.

Nguyên Nhân

Tiền âm là nơi hội tụ của tông cân, kinh Thái âm và Dương minh. Đường kinh Can vận hành qua hội âm, tinh hoàn thuộc Thận. Vì vậy Tử ung liên hệ đến Can và Thận.

+ Cảm Phải Hàn Thấp: Do điều kiện vệ sinh, cảm phải hàn thấp, hàn tà xâm nhập vào vùng âm bộ, ngưng kết lại làm cho khí huyết không thông được. Thấp trọc ứ trệ ở kinh lạc, khí không thông được, hàn thấp xâm nhập vào kinh Can làm cho khí huyết ở kinh Can bị ngưng trệ, mà Can chủ gân cơ vùng bộ phận sinh dục, vì vậy tinh hoàn bị sưng, đau.

+ Thấp Nhiệt Hạ Chú: do ngoại cảm lục dâm, ngồi nằm lâu ngày nơi ẩm thấp, hoặc ăn nhiều chất cay nóng, xào rán đều sinh thấp nhiệt uất kết. Hoặc tình chí uất kết sinh ra thấp nhiệt uất kết tại bàng quang, bìu dái lâu ngày hóa hỏa, hóa mủ. Hoặc trước đó bị viêm quai bị, tà độc nhập vào kinh Đởm, truyền sang kinh Can, uất kết ở bìu dái gây nên bệnh. Hoặc có khi do giao hợp nhiễm phải trọc độc, trọc độc truyền nhiễm vào, uất trệ lại, hoá thành hoả hoặc mủ, nung nấu gây ra mủ, lở loét, theo tinh đạo truyền truyền vào tinh hoàn, phó tinh hoàn gây nên bệnh.

+ Nhiệt Uất Ở Can Kinh: Tình chí uất ức hoặc do tức giận, ưu tư làm cho Can khí bị tổn thương, Can mất chức năng sơ tiết, khí bị uất lại hoá thành nhiệt, uất kết ở Can kinh hoặc do ngoại cảm phong nhiệt xâm nhập vào kinh Can khiến cho Can mất chức năng sơ tiết, nhiệt uất kết gây nên chứng Tử ung.

+ Té Ngã gây tổn thương mào tinh hoàn, bìu dái, huyết bị ứ, thấp nhiệt tà độc thừa cơ dồn xuống, thấp nhiệt và ứ độc kết hợp gây nên bệnh hoặc do nhiễm phải độc tà (vi khuẩn) gây nên bệnh.

Triệu Chứng

Thường gặp hai thể bệnh viêm mào tinh hoàn:

+ Viêm Mào Tinh Hoàn Cấp: phát bệnh đột ngột, mào tinh hoàn sưng đau sốt, kèm theo triệu chứng toàn thân phát sốt cao, sợ lạnh, phần viêm có thể lan đến tinh hệ (tử hệ) làm cho tinh hệ to lên và đau; lan tới âm nang thì da bìu dái sưng nóng đỏ đau. Đau có thể khu trú hoặc theo ống dẫn tinh xuyên lên háng, trực tràng và bụng dưới. Có thể biến chứng tràn dịch tinh mạc (hydrocele). Trường hợp làm mủ thì da bóng mềm, trường hợp vỡ mủ thì tại chỗ giảm đau và triệu chứng toàn thân nhẹ, miệng liền da và khỏi.

+ Viêm Mào Tinh Hoàn Mạn Tính: Phần lớn do viêm mào tinh hoàn cấp kéo dài, hoặc do nhiễm khuẩn nhẹ gây ra. Triệu chứng lâm sàng khác nhau. Có thể không đau,

đau tức nhẹ, hoặc phần đuôi mào tinh hoàn sưng cứng nhẹ.

Cũng có khi cấp diễn, mào tinh hoàn sưng đau kèm theo triệu chứng toàn thân. Trường hợp do chấn thương, lúc đầu cũng đau cấp tính nhưng triệu chứng toàn thân không rõ, sau lại nhiễm khuẩn thứ phát mới có sưng nóng đỏ đau và phát sốt.

Chẩn Đoán

1. Viêm Tinh Hoàn Do Biến Chứng Quai Bị: thường phát bệnh sau khi bị bệnh quai bị, tinh hoàn sưng đau, da bìu dái đỏ sau 7-14 ngày hết không làm mủ chỉ để lại di chứng teo tinh hoàn.

2. Chứng Sa Ruột Nghẽn: có triệu chứng bìu dái sưng đau nhưng có tiền sử sa ruột (thoát vị bẹn), không có triệu chứng nhiễm khuẩn cấp.

3. Chứng Lao Mào Tinh Hoàn: YHCT gọi là chứng Tử Đờm, có triệu chứng bắt đầu mào tinh hoàn cứng, bìu dái không sưng không đỏ, lúc vỡ mủ, nước mủ chảy trong, loãng có chất vữa rất dễ phân biệt.

Biện Chứng Luận Trị

+ Thể Cấp Tính: tinh hoàn sưng đau, ấn đau nhiều, bìu dái sưng nóng đỏ, da căng bóng, sốt, sợ lạnh, miệng khát, buồn nôn, đau đầu, tiểu ít, tiểu buốt, bụng dưới đau, rêu lưỡi vàng dày, mạch Huyền Sác.

Điều trị: Thanh nhiệt giải độc, lợi thấp tiêu sưng. Dùng bài Long Đởm Tả Can Thang gia giảm.

Trên lâm sàng thường gặp hai loại sau:

1- Thấp Nhiệt Hạ Chú: Đa số gặp ở thanh niên. Dịch hoàn sưng to, đau, da vùng bìu dái sưng nóng đỏ, bụng dưới đau, kèm sốt, sợ lạnh, rêu lưỡi vàng dầy, mạch Hoạt Sác.

Điều trị: Thanh tả thấp nhiệt ở kinh Can. Dùng bài Long Đởm Tả Can Thang gia giảm (Long đởm thảo, Sài hồ, Hoàng cầm, Hoàng bá, Chi tử, Trạch tả, Quất hạch, Ngưu tất đều 10g, Xích thược 15g, Tử hoa địa đinh 20g, Bản lam căn, Kim ngân hoa đều 30g, Mộc thông 6g. Sắc uống).

Đau nhiều thêm Diên hồ sách, Kim linh tử, Tiểu hồi. Sốt cao không hạ, tăng Sài hồ và Hoàng cầm lên đều 5g, thêm Liên kiều 15g. táo bón thêm Đại hoàng 10g (cho vào sau)

Chưa làm mủ, thêm Thấu Nùng Tán.

2- Uẩn Độc Hạ Chú: Thường gặp ở trẻ nhỏ. Thường do biến chứng của Quai bị. Dịch hoàn sưng to, đau, kèm sợ lạnh, sốt, không hoá thành mủ, lưỡi vàng, mạch Sá.

Điều trị: Thanh nhiệt, giải độc. Dùng bài Phổ Tế Tiêu Độc Ẩm hợp với Kim Linh Tử Tán gia giảm.

3- Hàn Thấp Ngưng Trệ: Dịch hoàn sưng to, cứng, đau không chịu được, vùng bìu dái lạnh, sợ lạnh, tay chân lạnh, lưỡi trắng nhạt, mạch Trầm Huyền.

Điều trị: Ôn noãn Can Thận, thông dương, tán kết. Dùng bài Đương Quy Tứ Nghịch Thang hợp với Ngô Thù Du Sinh Khương Thang gia vị: Quế chi, Bạch thược, Tế tân, Đại táo, Ngô thù du, Sinh khương, Mộc thông, Sài hồ, Chỉ xác, Đào nhân, Hồng hoa, Ngưu tất.

(Đây là bài Đương Quy Tứ Nghịch Thang hợp với Ngô Thù Du Sinh Khương Thang thêm Sài hồ, Chỉ xác, Đào nhân, Hồng hoa, Ngưu tất. Trong bài dùng Quế Chi Thang, Tế tân, Ngô thù du để ôn noãn Can Thận; Sài hồ, Chỉ xác thư Can, lý khí; Đào nhân, Hồng hoa, Đương quy hoạt huyết, dưỡng huyết; Mộc thông lợi thấp; Ngưu tất dẫn thuốc xuống dưới) (Trung Y Cương Mục).

4- Can Lạc Không Điều Hoà: Dịch hoàn sưng to, đau, xệ xuống, trở nên cứng, lâu ngày không khỏi, mầu da vùng bệnh sạm tối, trở nên có mủ, vỡ, chảy mủ trắng đục, rêu lưỡi trắng nhạt, mạch Trầm Huyền Tế.

Điều trị: Sơ Can, lý khí, hoạt huyết, tán kết. Dùng bài Quất Hạch Hoàn gia vị: Quất hạch, Mộc hương, Chỉ thực, Hậu phác, Xuyên luyện tử, Đào nhân, Nguyên hồ, Nhục quế, Côn bố, Hải tảo, Hải đới, Mộc thông, Lệ chi hạch.

(Đây là bài Quất Hạch hoàn thêm Lệ chi hạch. Trong bài Quất hạch, Lệ chi hạch, Mộc hương, Chỉ thực, Hậu phác, Xuyên luyện tử sơ Can, hành khí; Đào nhân, Nguyên hồ hoạt huyết, hành huyết; Nhục quế ôn dương hoá thấp; Côn bố, Hải tảo, Hải đới nhuyễn kiên, tán kết; Mộc thông lợi thấp).

Nếu sau khi vỡ mủ mà mủ ra loãng là dấu hiệu Can Thận âm hư, thêm Lục Vị Địa Hoàng Hoàn để tư bổ Can Thận. Khí huyết đều suy, dùng thêm Thập Toàn Đại Bổ Thang. (Trung Y Cương Mục).

+ Thể Mạn Tính: tinh hoàn có cục cứng, không đau hoặc hơi đau và có cảm giác đau tức, bụng dưới đau tức, tinh thần mệt mỏi, chất lưỡi hơi thâm, rêu lưỡi mỏng hoặc nhầy, mạch Huyền Hoạt.

Điều trị: Sơ can, lý khí, hóa ứ, tán kết. Dùng bài Câu Quất Thang Gia Giảm.

Gia giảm: Khối u khó tiêu thêm Tam lăng, Nga truật, Bào sơn giáp. Có tràn dịch màng tinh thêm Xích linh, Trạch tả.

Trên lâm sàng thường gặp hai loại sau:

. Khí Trệ Huyết Ngưng: Dịch hoàn sưng cứng, tinh hệ sưng, đau ê ẩm, đau lan đến bụng dưới, đa số không có chứng trạng toàn thân, lưỡi nhạt, bệu, mạch Hoạt.

Điều trị: Sơ Can, lý khí, hoá đờm, tán kết. Dùng bài Quất Hạch Hoàn gia giảm (Quất hạch, Xuyên luyện tử, Cương tằm, Xuyên sơn giáp, Quất hạch, Lệ chi hạch, Ngưu tất, Ô dược, Sài hồ đều 10g, Sơn tra hạch, Hạ khô thảo, Côn bố đều 15g, Xích thược 20g, Tiểu hồi, Thục phụ tử đều 6g. Sắc uống).

. Dương Hư Hàn Ngưng: Dịch hoàn sưng cứng, tinh hệ sưng, lúc đau lúc không, bìu dái lạnh. Có thể kèm đau lưng, liệt dương, di tinh, lưỡi nhạt hoặc có vết răng.

Điều trị: Ôn thận, tán hàn, lý khí, tán kết. Dùng bài Hữu Quy Hoàn hoặc Dương Hoà Thang gia giảm.

Thuốc Dùng Ngoài

+ Cấp Tính: lúc mới bắt đầu bị, dùng Kim Hoàng Tán hoặc Ngọc Lộ Tán, hoà với nước đắp, đeo giây nâng bìu dái. Đã có mủ thì rạch tháo mủ, dùng gạc tẩm thuốc Cửu Nhất Đơn dẫn lưu. Lúc hết mủ dùng Sinh Cơ Tán hoặc Sinh Cơ Bạch Ngọc Cao.

+ Mạn tính: Dùng Thông Quy Thấp Thủng Thang sắc lấy nước rửa hoặc đắp Xung Hòa Cao.

Phòng Bệnh Và Điều Dưỡng

. Tránh không để chấn thương tinh hoàn và bìu dái.

. Tinh thần thanh thản, tránh bực bội gây tổn thương can.

. Tích cực trị bệnh đường tiểu.

. Lúc bị viêm tinh hoàn cấp phải được nghỉ ngơi đầy đủ, chú ý có khăn nâng bìu dái.

Read more »

Viêm tinh hoàn, làm sao chữa khỏi?

Hỏi:Tôi 45 tuổi, bị viêm tinh hoàn hơn 2 năm. Do có quan hệ tình dục không an toàn, tôi đã đi khám ở tất cả các bệnh viện tại Hà Nội, kết quả của các xét nghiệm là âm tính. Tôi cũng đã tiêm và dùng thuốc kháng sinh theo đơn của bác sĩ nhưng bệnh vẫn không giảm. Tháng 11/2004, tôi đến khám ở phòng khám nam khoa, kết quả khám siêu âm là viêm tinh hoàn và mào tinh. Tôi được bác sĩ ở đó tiêm cho loại thuốc của Hàn Quốc (Ceftriaxon), 7 mũi trong 7 ngày. Nhưng bệnh vẫn không giảm. Hiện vẫn bị đau nhức ở 2 hạt, và lan sang cả hai bên háng và mông. Xin bác sĩ chỉ giúp xem bệnh của tôi có thể điều trị bằng thuốc gì được, khám và điều trị ở đâu? (Tran Hung - Hà Nội)

Đáp:Viêm tinh hoàn là hiện tượng viêm nhiễm khu trú cấp tính ở tinh hoàn. Có 2 loại:

- Viêm tinh hoàn không đặc hiệu.

- Viêm tinh hoàn đặc hiệu.

Viêm tinh hoàn không đặc hiệu: có thể coi như một nhiễm khuẩn khu trú của một viêm nhiễm có mủ. Chủng loại vi khuẩn tìm được là chủng loại nhiễm khuẩn trong nước tiểu. Việc điều trị viêm tinh hoàn chủ yếu là điều trị nội khoa, có thể sử dụng:

1. Doxycyclin 100mg - 2 lần/ngày, dùng trong 3 tuần.

2. Zinnat 500 mg - 2lần/ngày, dùng trong 10 ngày.

3. Anpha chymotrypsin - 3 viên/ngày, dùng trong 7 ngày.

4. Vitamin C 500 mg - 2 viên/ngày, dùng trong 7 ngày.

Nếu viêm tinh hoàn có kết hợp với nhiễm khuẩn đường tiểu thì nên dùng kháng sinh thích hợp theo sự hướng dẫn của kháng sinh đồ.

Viêm tinh hoàn đặc hiệu: do lao, giang mai, virus... thì phải điều trị theo nguyên nhân. Ngoài dùng thuốc cần kết hợp các phương pháp:

- Nằm nghỉ trên giường, hạn chế vận động chạy nhảy, thể dục thể thao.

- Mặc quần xịp cố định vùng bìu.

- Nếu đau có thể dùng thêm thuốc giảm đau thông thường.

- Khi cần phải dùng thêm thuốc Corticoid để tránh hẹp và chít tắc ống dẫn tinh. Nếu điều trị không tốt có thể để lại di chứng teo tinh hoàn thứ phát hoặc giảm khả năng sinh sản tinh trùng do sơ hóa hoặc hủy hoại các ống dẫn.

Tại TP.HCM có thể khám và điều trị tại BV Bình Dân.

BS Bạch Long

Việt Báo (Theo_Thanh_Nien)

Read more »